De route naar autonome productie bij SECO Tools Lottum
Waar lean manufacturing jarenlang het dominante verbeterparadigma vormde, richt SECO Tools Lottum zich nu op autonomous manufacturing. De productie-output steeg met 28%, leverbetrouwbaarheid van 68% naar 95%, en klachten daalden met een factor 3,5. Hun geheim? Een gecoördineerde strategie met een focus op lean manufacturing, technologie en organisatie en mensen.
Competitief blijven met Nederlandse loonkosten
"We kunnen nu met één manuur 6 machine-uren maken," vertelt het management van SECO Tools Lottum. "Maar als we echt willen concurreren met China, moeten we naar 14 machine-uren. Met autonomous manufacturing hebben we plannen om op 17 uren uit te komen."
SECO Tools Lottum maakt precisiefreesgereedschap voor veeleisende industriële toepassingen. Denk aan componenten voor vliegtuigmotoren en turbinesystemen. Toepassingen waar toleranties in micrometers worden gemeten en fouten geen optie zijn.
Als onderdeel van de internationale SECO Group, die weer onder Sandvik valt, opereert de Lottumse vestiging op een wereldwijde markt. De concurrentie komt uit de hele wereld. Personeel is schaars en slijpen is een vak waarvoor in Nederland geen opleidingen bestaan. SECO moet daarom haar mensen zelf opleiden.
De vraag was helder: hoe blijf je competitief met Nederlandse loonkosten tegen wereldwijde concurrentie?

Van lean naar autonomous: de volgende stap in productiviteit
Waar lean manufacturing jarenlang het dominante verbeterparadigma vormde, kiest SECO nu voor autonomous manufacturing. Maar let op: dit is geen automatiseringsproject.
Autonomous manufacturing is een fundamentele herinrichting van productieprocessen, informatiestromen en besluitvorming. De ambitie: een groot deel van het assortiment zodanig produceren dat menselijke tussenkomst minimaal is, terwijl voorspelbaarheid en kwaliteit behouden blijven. "Op deze manier kunnen we in de toekomst veel meer produceren met behoud van hetzelfde aantal medewerkers."
Het verschil met traditionele automatisering? Bij autonomous manufacturing nemen systemen zelf beslissingen over:
- Machine-omstelling
- Het eerste proefproduct maken
- Meten van resultaten
- Corrigeren van afwijkingen
- In productie nemen
Alles zonder dat een operator hoeft in te grijpen.
De strategische aanpak: drie focusgebieden tegelijk
De productiviteits- en verbeterstrategie binnen SECO Tools Lottum loopt langs drie samenhangende focusgebieden:
- Kwaliteit & tijdig leveren
- Kostenproductiviteit
- Innovatie.
Deze focusgebieden fungeren als richtinggevend kader voor investeringsbeslissingen en procesverbeteringen. Kenmerkend voor de aanpak is dat verschillende niveaus van verbetering bewust worden gecombineerd.
Niveau 1: Kleine, continue verbeteringen - Via Lean en 5S worden dagelijkse processen geoptimaliseerd. Bijvoorbeeld: operators bleken 22% van hun tijd bezig met meten en onnodig corrigeren. Op basis daarvan werden minimale meetintervallen ingesteld.
Niveau 2: Gerichte projecten op kritische onderdelen - Denk aan verbetering van leverbetrouwbaarheid, consistente datastromen, en order-toekenning aan machines om omsteltijd te minimaliseren.
Niveau 3: De grote transitie naar autonomous manufacturing - De fundamentele transformatie die SECO voor de komende jaren klaar moet maken voor internationale competitie.
Deze drieledige aanpak is cruciaal. Te veel bedrijven focussen alleen op één niveau en laten kansen liggen of creëren ongeduld omdat de grote verandering te traag gaat.
Innoveren zonder productie te verstoren in het Centre of Excellence
Een belangrijk onderdeel is hierin het Center of Excellence: een aparte ruimte waar geëxperimenteerd kan worden zonder de reguliere productie te verstoren.
"Voorheen probeerden we innovatieprojecten te doen in de reguliere productie. Dan gebeurden er allerlei dingen: orders kwamen te laat, de output ging omlaag en de innovatiesnelheid was slecht," legt het team uit.
In 2022 maakte SECO daarom expliciet ruimte, machines en engineers vrij voor innovatie. De redenering is logisch
- Reguliere productie is gericht op stabiliteit, leverbetrouwbaarheid en efficiency
- Innovatie brengt onzekerheden en leereffecten met zich mee
- Deze twee bijten elkaar
Door ze te scheiden kan de organisatie gelijktijdig werken aan procesrobuustheid en technologische vernieuwing.
Samenwerking met leveranciers als versneller
SECO stapte naar machine- en softwareleveranciers met een voorstel: "Wij willen een Centre of Excellence bouwen en daar met jullie de nieuwste technologieën introduceren en ontwikkelen voordat ze de markt opgaan."
De leveranciers stapten in en participeerden actief. Zij leverden machines voor lage kosten. Het Centre biedt hen een realistische industriële context waarin zij nieuwe functionaliteiten en softwarekoppelingen kunnen testen.
Een win-win: SECO krijgt toegang tot cutting-edge technologie, leveranciers krijgen een testomgeving in de praktijk.
In het Centre werd eerst een proof of concept gedaan voor autonomous manufacturing op kleine schaal. Die slaagde. Daarna volgde een eerste golf van circa acht machines in de productiehal. Nu werkt SECO aan een tweede golf van ongeveer vijf machines, en verdere opschaling volgt na evaluatie en stabilisatie.

Concrete verbeteringen per bedrijfsproces
SECO pakte systematisch alle bedrijfsprocessen aan. Hieronder de concrete acties:
1. Werkvoorbereiding: 60% geautomatiseerd
Product routings worden voor ~60% van alle producten geautomatiseerd gegenereerd, inclusief de benodigde tooling en werktekeningen. Dat scheelt enorm veel voorbereidingstijd.
2. Inkoop: EDI-koppelingen en dataconsistentie
Als onderdeel van de SECO-groep lopen veel inkoopprocessen via EDI-koppelingen van het moederbedrijf. Dataconsistentie en standaardisatie van artikel- en leveranciersdata ondersteunen stabiele autonome processturing.
3. Productieplanning: minimale omsteltijd
In eerdere jaren werden grote stappen gemaakt in de ordertoekenning aan machines, om ervoor te zorgen dat deze zo min mogelijk opnieuw ingesteld hoeven te worden. Dat vergt slimme planning, maar levert direct capaciteit op.
4. Productie: autonoom van start tot finish
De echte transformatie zit hier:
- Autonomous manufacturing reduceert handmatige interventies drastisch
- Dataconnectiviteit tussen machines via een single source data-systeem
- Geautomatiseerde eerste stappen: machine-omstelling, eerste proefproduct maken, meten, corrigeren en in productie nemen gebeuren automatisch
- AGV's vervoeren productieorders van de ene machine naar de andere voor opeenvolgende bewerkingsstappen
Belangrijk: processtabiliteit is randvoorwaarde. Autonome systemen functioneren alleen bij gestandaardiseerde en voorspelbare invoer.
5. Kwaliteitscontrole: meten zonder mensen
- Steeds meer parameters worden gemeten in de machines zelf
- Voor parameters die niet in-machine gemeten kunnen worden: automatisch transport van producten naar meetcellen en terug
- In de meetmachine zit een robotarm die een hele tray producten één voor één kan meten of een enkele frees
6. Leverbetrouwbaarheid als strategische KPI
SECO beschouwt leverbetrouwbaarheid als strategische prestatie-indicator, direct gekoppeld aan klantwaarde en concurrentievermogen. Procesvoorspelbaarheid en stabiliteit in productie vertalen zich naar hogere logistieke betrouwbaarheid.
De IT-architectuur: single source of truth
Een cruciale onderliggende actie is het geschikt maken van de IT-architectuur voor autonomous manufacturing. SECO zet een single source data-systeem op, waarmee alle variaties en aanpassingen op één centrale plek worden vastgelegd.
Zonder dit fundament kan autonomous manufacturing niet werken. Machines moeten kunnen vertrouwen op de data die ze krijgen.
Mensen meenemen in verandering
De ontwikkeling richting autonomous manufacturing vraagt nadrukkelijk aandacht voor leiderschap en organisatieontwikkeling. Het veranderverhaal is dat autonome productie op langere termijn noodzakelijk is om internationaal concurrerend te blijven. Die boodschap wordt bij SECO helder en consequent gecommuniceerd.
Medewerkers worden gevraagd jaarlijks 2 ideeën voor verbetering aan te leveren en uit te voeren. Het management ondersteunt hierbij actief, zodat deze succesvol kunnen verlopen.
Bredere inzetbaarheid
Een belangrijk onderdeel van de leercultuur is het vergroten van inzetbaarheid en flexibiliteit. Medewerkers worden breder opgeleid zodat zij op meerdere machines inzetbaar zijn. Dit is noodzakelijk omdat per order kan verschillen welke machines en bewerkingsstappen nodig zijn.
Later gaat het Centre of Excellence ook ingezet worden voor standaardisatie-trainingen: alle operators leren om alles op dezelfde manier te doen.
Borgen van verbeteringen met een verplichte auditstructuur
SECO ervaarde dat na afronding van een verbeterproject de productie eerst vaak een boost kreeg, maar later weer inzakte.
Daarom is het bij SECO verplicht dat elk verbeter- of innovatieproject ook een auditstructuur ontwerpt om te borgen dat de nieuwe methode ook gebruikt blijft. Geen project is af zonder een plan om het vast te houden.
AI-scan voor ondersteunende processen
Komend jaar wordt vanuit moederbedrijf Sandvik een grote AI-scan gedaan om te kijken hoe ondersteunende processen zoals finance, planning, kwaliteit en klachtenafhandeling met AI efficiënter kunnen.
Het primaire proces wordt later onder de loep genomen, als autonomous manufacturing is ingevoerd. Eerst het fundament op orde, dan de volgende stap.
Meetbare resultaten
De aanpak van Seco Tools Lottum heeft de afgelopen jaren geleid tot concrete verbeteringen:
- Productie-output: gestegen van circa 21.000 naar 27.000 stuks per week
- Leverbetrouwbaarheid (on time delivery): verbeterd van 68% naar 95%
- Productfouten (gemeten via klachten): afgenomen met een factor 3,5
- Man-machine ratio: van 1:3 naar 1:6 en een ambitie van 1:17
Deze cijfers illustreren dat productiviteitsverbetering voortkomt uit een samenhangende benadering waarin processtabiliteit, lean-optimalisatie, digitalisering en autonome productie elkaar versterken.

Wat kun jij hiervan meenemen?
SECO's aanpak levert acht concrete lessen op voor andere bedrijven in de maakindustrie:
- Werk met verschillende verbeteringsniveaus tegelijk Varieer van kleine lean-verbeteringen via grotere projecten (bijvoorbeeld datastructuur) tot een grote transitie als autonomous manufacturing. Niet alleen het één of alleen het ander.
- Introduceer radicale veranderingen gefaseerd SECO voerde autonomous manufacturing in via opeenvolgende golven (eerst 8 machines, dan 5, dan meer) om risico's beheersbaar te houden. Niet alles tegelijk omgooien.
- Doe onderzoek naar je grootste kansen SECO ontdekte dat operators 22% van hun tijd aan onnodig meten en corrigeren besteedden. Zo'n inzicht levert direct winst op. Gebruik indicatoren om productiviteit te monitoren en te benchmarken.
- Creëer ruimte voor innovatie los van productie Een Centre of Excellence of vergelijkbare omgeving voorkomt dat productie en innovatie elkaar in de weg zitten. Reguliere productie vraagt stabiliteit, innovatie brengt chaos. Scheid ze.
- Betrek partners bij innovatietrajecten SECO's samenwerking met machine- en softwareleveranciers in het Centre of Excellence versnelt innovatie en verlaagt kosten. Leveranciers krijgen een testomgeving, jij krijgt cutting-edge technologie.
- Toon leiderschap met een heldere visie Zet een lange termijn ambitie neer ("we moeten van 6 naar 17 machine-uren per manuur") en werk die uit in een change story en in concrete projecten met een tijdpad. Mensen hebben richting nodig.
- Borg verbeteringen met auditstructuren Elk project moet een plan hebben om de verbetering vast te houden. Anders zakt het weer in. Maak borging verplicht.
- Focus niet alleen op bezettingsgraad Kijk ook naar het grote plaatje en start ondersteunende projecten gericht op standaardisatie, datastructuur en systeemintegratie. Zonder sterk fundament werkt autonomous manufacturing niet.
Is autonomous manufacturing ook voor MKB haalbaar?
SECO is weliswaar onderdeel van een grote internationale groep, maar de principes zijn toepasbaar voor elk bedrijf:
- Begin klein: Je hoeft niet meteen 8 machines om te bouwen. Start met één productielijn of één celletje waar je concepten test.
- Ga gefaseerd: Proof of concept → eerste golf → evaluatie → tweede golf. Zo beheers je risico's en bouw je kennis op.
- Maak het tastbaar: Een physical Centre of Excellence is mooi, maar je kunt ook beginnen met een hoekje van je productiehal waar je experimenteert buiten de reguliere planning.
- Zoek partners: Machine- en softwareleveranciers willen graag meedenken. Zij hebben belang bij succesvolle implementaties en bieden vaak ondersteuning.
De kern: strategie, gefaseerd uitrollen, en borgen
SECO Tools Lottum laat zien dat structurele productiviteitsverbetering vraagt om een samenhangende aanpak:
- Strategisch denken: werk op meerdere niveaus tegelijk (klein/middel/groot)
- Gefaseerd uitrollen: geen big bang, maar golven met evaluatie ertussen
- Ruimte voor innovatie: scheid experimenteren van reguliere productie
- Samenwerking: betrek leveranciers en partners actief
- Borgen: geen project is af zonder auditstructuur
Autonomous manufacturing is meer dan een technologieproject. Het is een strategische transformatie waarin technologie, processen en organisatie samenkomen.
De boodschap voor MKB? Je hoeft niet alles zelf te bedenken. Leer van voorlopers zoals SECO, kies je eigen tempo, maar begin wel. Want de internationale competitie wacht niet.
Wil je ook aan de slag met procesoptimalisatie en automatisering?
Smart Industry helpt MKB-bedrijven in de maakindustrie met concrete stappen richting hogere productiviteit. Van lean-trajecten tot automatiseringsscans en toegang tot fieldlabs waar je kunt experimenteren.
Vraag een adviesgesprek aan of ontdek welke fieldlabs in jouw regio beschikbaar zijn om technologie te testen voordat je investeert.
Meer weten?
Ontdek meer praktijkcases over digitalisering in de maakindustrie op de kennisbank van Smart Industry. Van productieautomatisering tot slimme data-integratie: concrete voorbeelden van bedrijven die de stap hebben gezet.
Onze experts
.png?width=800&height=600&name=website%20afbeeldingen%20(25).png)
.gif)