DVCI-SI: Nog efficiënter energiebeheer dankzij data

Data Value Center
Smart Industry

Door de innovatieve inzet van het ongebruikte gangenstelsel van de Limburgse mijnen, realiseerde energieleverancier Mijnwater B.V. een belangrijke bijdrage aan de verduurzaming van gebouwen in de omgeving van Heerlen. Het analyseren van data speelt een cruciale rol bij het beheersen van het project.

Mijnwater B.V. levert duurzame energie waarmee kantoren, bedrijfspanden en woningen worden verwarmd en gekoeld. De energieleverancier maakt daarvoor op innovatieve wijze gebruik van het gangen­stelsel van Limburgse mijnen die sinds de jaren zestig van de vorige eeuw waren gesloten. In de mijnengangen ligt de basis van een circulair energienetwerk; de natuurlijke lagetemperatuurbron levert zowel warmte als koelte aan gebouwen en benut restwarmte uit de omgeving. Restenergie wordt in ondergrondse gangen of energiecentrales met buffervaten opgeslagen. Door prefab (eco)vaten in de bodem te plaatsen, is het netwerk ook inzetbaar op plaatsen waar geen mijngangen zijn. Het circulair energienetwerk koppelt verschillende bronnen van duurzame energie, zoals zonnepanelen, windenergie, biomassa-energie en restwarmte aan elkaar.

“Het dashboard geeft inzicht en zorgt voor een betere aansturing van de organisatie. Dit is van belang omdat de projecten die Mijnwater doet steeds grootschaliger worden. Niet alleen nationaal, maar ook internationaal.”

De infrastructuur van Mijnwater ligt nu nog in Heerlen, maar is ook toepasbaar in andere stedelijke gebieden. Voor andere gemeenten levert Mijnwater op maat gemaakte oplossingen om de klanten van het gas af te helpen. Via een circulair energienetwerk, een zogenaamde vijfde generatie “Smart Grid”, kan er ook wijkgericht worden verwarmd en gekoeld. Momenteel wordt in samenwerking met stadsregio Parkstad-Limburg op deze manier woningen, kantoren, winkels en industriële bedrijven verduurzaamd.

Energiebehoefte voorspellen

Om energie nog efficiënter te benutten, is het van belang om piekbelastingen op te vangen, optimaal buffers aan te leggen en op het juiste moment te kunnen bijverwarmen. De fluctuerende energiebehoefte is te voorspellen met metingen en rekenmodellen. Mijnwater beschikt over de nodige data hiervoor, maar in de praktijk bleek het lastig om de juiste data voor bepaalde situaties bij de hand te hebben. Door de dage­lijkse drukte rond alle projecten schoot het er voor de medewerkers van Mijnwater bij in om de dataverwer­king verder te professionaliseren.

De oplossing voor het realiseren van dataverwerking dook op tijdens een bezoek aan het eerste Jaarevenement van het Data Value Center - Smart Industry, op 17 oktober 2019 in Brainport Industry Campus in Eindhoven. Een van de presentaties maakte duidelijkhoe MKB-ondernemingen data volledig kunnen benutten. Een door Data Value Center beschikbaar gestelde subsidie in de vorm van een Data Value Voucher maakte het voor Mijnwater mogelijk om een project voor dataverwerking op te starten.

Samen met DVC-SI-partners JADS (The Jheronimus Academy of Data Science) en MKB Datalab zette Mijnwater een systeem op om data op te slaan in een zogenaamd datawarehouse. Jac Goorden, chief digital officer van het project, was verantwoordelijk voor de ontwikkeling van een dashboard, waarmee Mijnwater nu duidelijk inzicht krijgt in de juiste gegevens.

“Data is voor iedereen snel en goed bereikbaar. Interne processen kunnen beter op elkaar worden afgestemd, niets wordt aan het toeval overgelaten.”

Goorden: “Het dashboard geeft inzicht en zorgt voor een betere aansturing van de organisatie. Dit is van belang omdat de projecten die Mijnwater doet steeds grootschaliger worden. Niet alleen nationaal, maar ook internationaal. Dankzij de kennis en kunde die Mijnwater in huis heeft voor dataverwerking en de energietran­sitie, doen wij ook op Europees niveau mee aan onder­zoeksprojecten.”

Interne databronnen

Het dashboard ontsluit interne databronnen en geeft die informatie op een toegankelijke manier weer voor een grotere groep medewerkers binnen de organisatie. Een signaal vanaf het dashboard geeft aan waar en wanneer er een interne expert moet worden inge­schakeld. “De organisatie is hierdoor slagvaardiger, data is voor iedereen snel en goed bereikbaar. Interne processen kunnen beter op elkaar worden afgestemd, niets wordt aan het toeval overgelaten. Het stroom­lijnen van deze processen maakt de organisatie schaal­baar, wat noodzakelijk is voor een belangrijke speler in de energiewereld en in de transitie naar een gasvrije samenleving”, zegt Goorden.

Martijn Wenmeckers, project engineer, was vanaf het begin betrokken bij het project en gaf aan welke analyses op het dashboard zichtbaar moesten worden. Een SQL-expert werd aangetrokken om uit de data­bases de juiste data beschikbaar te maken voor het dashboard.

Aan het ontsluiten van de data werkte ook ThomasMeulenbroek mee, als student Data Science & Entrepreneurship verbonden aan MKB Datalab. Het dataproject liep van februari tot april 2020 en werd in 8 weken afgerond. Dankzij het dashboard kunnen medewerkers van Mijnwater nu meer tijd investeren in projectmanagement.

Externe gegevensbronnen

Inmiddels zit Mijnwater in de volgende fase van dataverwerking, vertelt Goorden. Op het systeem worden naast interne data ook externe databronnen aange­sloten. “Het weer bijvoorbeeld, is van grote invloed op de temperatuur van het water en dus zijn gegevens daarover van belang. Winter en zomer verschillen logischerwijs van elkaar. Maar wat als we de trends op een verfijnder niveau mee kunnen nemen in onze voorspellingen? Open data is bij het KNMI beschikbaar en aan te sluiten op ons dashboard. We verwachten dat dit onze inzichten verder gaat verrijken.”

Er kunnen meer externe gegevensbronnen worden aangesloten, zoals data over demografie en consumentengedrag. “We voeren ook simulaties uit om te zien wat er gebeurt als we een databron van windmolens aansluiten. Spelenderwijs worden we door dergelijke simulaties wijzer.”

Snellere groei

Terugkijkend op het project concludeert Goorden dat het Data Value Voucher op het juiste moment kwam. “De urgentie van dataverwerking voelden we al een tijdje, en deze budgetverlichting was voor onze organisatie de juiste aanzet om in actie te komen. De samenwerking met gerenommeerde partijen als JADS en MKB Datalab droeg bij aan de afgeleverde kwaliteit.”

Meerwaarde met data

Het project maakt volgens hem helder wat de waarde van data is voor Mijnwater. “In de afgelopen jaren hebben we veel tijd en energie gestoken in het verza­melen ervan. Nu is de tijd rijp om de vruchten daarvan te plukken. Het stelt onze mensen in staat om meer tijd en ruimte te besteden aan zaken die voor henzelf motiverend zijn. Neem Martijn Wenmeckers, de project engineer, die voorheen veel tijd stopte in besturen van het netwerk. Met het dashboard dat we nu hebben, gaan het verzamelen, corrigeren en opschonen van data veel makkelijker en sneller. Martijn zit nu meer zelf aan het stuur, wat hem extra tijd geeft om toepassingen op basis van deze data te bedenken. Dat is winst.”

“We voeren ook simulaties uit om te zien wat er gebeurt als we een databron van windmolens aansluiten. Spelenderwijs worden we door dergelijke simulaties wijzer.”

Onder winst verstaat Goorden in dit geval: minder handwerk en extra motivatie voor de medewerkers, omdat ze kunnen nadenken over een intelligentere inzet van het netwerk. Een derde winstpunt is schaal­baarheid; een relatief klein team bepaalt nu het tempo van de groei. Door data beter te benutten groeit de capaciteit, waardoor de organisatie sneller kan groeien.

Groot blijven dromen: internationaal

De data van Mijnwater wordt niet verkocht. In de intelligentie die uit de data verkregen wordt, zit volgens Goorden in de toekomst wel een mogelijke business case. “Ons huidige energienetwerk is aan onze regio gebonden. De blauwdruk van ons intelligente netwerk kan wel van waarde zijn voor bijvoorbeeld Enschede en Hengelo of andere regio’s in Europa. Op internationaal niveau onderzoeken we waar ons systeem van hernieuwbare bronnen en een “smart grid” netwerk is toe te passen. Bij deze zoektocht is data ook van belang. Kortom, we blijven groot dromen. Stap voor stap verrijken we onze databronnen om de brug naar de toekomst te slaan. We hebben inmiddels geleerd dat je als je een jaar lang iets volhoudt, je goed op weg komt. We leren van elke fase richting de vijfde generatie verwarming- en koelingsnetwerk. Een innovatief circu­lair energienetwerk!”

Over Mijnwater

Mijnwater B.V. is leverancier van duur­zame energie, levert warmte en koelte aan kantoren, bedrijfspanden en woningen. Dat doet zij via een circulair energienetwerk, een zogenaamde vijfde generatie ‘Smart Grid’ voor wijkgericht verwarmen en koelen. Daarnaast slaat het bedrijf de (terug)gewonnen warmte op, op momenten dat er geen tot weinig vraag is. Dit innovatief circulair ener­gienetwerk in Heerlen wordt gezien als een doordachte infrastructuur voor de distributie van warme en koude energie en is ook toepasbaar in andere stedelijke gebieden. Het koppelt namelijk verschil­lende bronnen van duurzame energie, denk aan zonnepanelen, windenergie, biomassa-energie, restwarmte.

Deze publicatie downloaden? Klik hier

Project specificaties

Smart Grid: via een circulair energienetwerk kan er wijkgericht worden verwarmd en gekoeld
Database: de juiste data beschikbaar in een database

Ontdek hoe uw bedrijf ook mee kan doen

Smart Industry Implementatieagenda 2018 - 2021

roadmap
Download roadmap
thumbnail

Meer inspirerende projecten

thumbnail

Valk Welding: Flexibele inzet lasrobots neemt alleen maar toe

Data & digitalisering

Familiebedrijf Valk Welding levert automatisering voor de lasproductie waarbij lasrobots, specialautomaten en lastoevoegmaterialen de belangrijkste componenten zijn. Voor lasrobotintegrators is Smart Industry een uitdaging. Valk Welding nam een voortrekkersrol en maakte het voor een aantal fabrikanten mogelijk om klantspecifieke producten op een seriematige manier te produceren. Rode draad hierbij was de verkorting van de vertaalslag van data naar robotprogramma’s. Met nieuwe softwaretools en VR-technologie wil Valk Welding nu het MKB meetrekken in de nieuwe ontwikkelingen.

thumbnail

TBP Electronics: voorwaarde Smart Industry is dat alles transparant wordt

Automatisering

TBP Electronics is een kwaliteitsonderneming op het gebied van electronics manufacturing services (EMS). Met the business of perfection (TBP) biedt het bedrijf zijn opdrachtgevers volledig geïntegreerde services aan op het gebied van printed circuit board assemblies (pcba’s). Deze hoogwaardige producten worden ingezet voor veelzijdige elektronische toepassingen in vele sectoren.

thumbnail

GS Metaal: Dankzij Smart Industry productiever

Data & digitalisering

GS Metaal BV is een innovatieve toeleverancier op het gebied van plaatbewerking, licht constructiewerk en machinebouw. Het bedrijf is actief in diverse marktsegmenten zoals voedingsindustrie, solar industrie en algemene industrie.

thumbnail

247TailorSteel: Snel, flexibel en effectief

Big Data en AI

247TailorSteel levert lasergesneden plaat- en buismateriaal op maat. De klanten maken gebruik van het 247TailorSteel-portaal, Sophia, om zo op maat gesneden metalen platen, buizen en kantdelen te bestellen.

thumbnail

10XL in Corona Rebuildprogram

Smart Industry

In deze korte video vertelt 10XL hoe zij gebruik hebben gemaakt van de mogelijkheden die Smart Industry Hub Zuid-west (SMITZH) biedt.

thumbnail

Van Raam Rijwielen

Automatisering

Van Raam produceert al haar fietsen in eigen huis, waarbij gebruikt wordt gemaakt van de beste kwaliteitsproducten. Met goed opgeleid personeel, continu innoveren, een moderne productielijn en marktonderzoek maakt Van Raam fietsen die aansluiten bij de behoefte van de eindgebruiker. Dankzij onder meer de samenwerking met TU Delft en de participatie in Innovar komt Van Raam tot een modern design en technisch hoogstaande fietsen.

thumbnail

Fieldlab 3D Makers Zone zorgt voor tien ideeën voor nieuwe business cases

Smart Industry

3D Makers Zone is een plek waar niet alleen gepraat wordt over innovatie, maar direct ook onderzoek gedaan wordt en prototypes gemaakt worden. Binnen één dag heeft je bedrijf gegarandeerd tien ideeën voor nieuwe business cases die het potentieel hebben om tot radicale groei te leiden.

thumbnail

Bregil: Smart door slim werken

Smart Industry

Bregil is een One Stop Shop in metaalwerkproducten in metaal voor onder andere winkelinrichtingen, displays, meubelen en machinebouw. Wat zij smart doen is slim werken en dat niet perse door innovatieve machines (ook al hebben ze deze wel in huis). Vooral mensen erbij te betrekken en slimme manier plannen

thumbnail

Itter: Smart Industry betekent voor ons kennis delen

Mensen & teams

Itter in Hardenberg haalt het overgrote deel van zijn omzet uit het verspanen van aluminium producten en dan met name uit het nabewerken (frezen) van extrusieprofielen. Het bedrijf beschikt hiervoor over een modern machinepark. Een van de doelen van het bedrijf is enkelstuks te maken tegen de kosten van serieproductie, ofwel een one-piece-flow.

thumbnail

DoBots: Technologie scheelt tijd en geld

Automatisering

DoBots is gespecialiseerd in software vanuit het perspectief van robotica en past dit toe op Smart Building en SmartRobots. DoBots voegt intelligentie toe aan de machine zodat deze zijn taken volledig autonoom kan uitvoeren zonder menselijk tussenkomst. De machines kunnen met elkaar samenwerken, evenals met andere apparaten (zoals koelkasten) en met mensen. Met andere woorden, ze werken synergetisch met hun omgeving.

thumbnail

Een goed gesprek tussen ondernemers en politiek

Elkaar horen en begrijpen

Afgelopen jaar (2020) is het landelijke Smart Industry Jaarevent door COVID-19 helaas komen te vervallen. Doel van het Jaarevent was om te laten zien dat innovatie en digitalisering niet alleen onderwerpen voor deskundigen zijn, maar bij uitstek politieke thema’s. Daarom werd begin december een gesprek gearrangeerd tussen politici en ondernemers om ervaringen, kennis en visie over digitalisering in de maakindustrie te delen.

thumbnail

GeoPhy: Dankzij tech vastgoed efficiënter, transparanter en beter waarderen

Smart Industry

GeoPhy is leverancier van vastgoeddata (Data & Analitics) en waarderingsmodellen voor commercieel vastgoed en woningen. Opgericht in 2014 door Teun van den Dries (ceo) en Sander Mulders (cto), twee oud-studiegenoten van de TU Delft, vergaart het bedrijf data over maar liefst 250 miljoen gebouwen in 52 landen voor 200 verschillende klanten