Start met cybersecurity in vijf stappen

Stap 1: weet waar je staat

Begin met de CyberVeilig Check voor zzp en mkb. Je beantwoordt een aantal vragen en downloadt daarna je eigen actielijst met maatregelen. Die actielijst heb je ook nodig als je subsidie wilt aanvragen (zie hieronder).

Stap 2: regel de basis

De meeste incidenten zijn te voorkomen met basismaatregelen. De maatregelen die het NCSC binnen de subsidieregeling als cyberweerbaarheidsmaatregel noemt, geven een goed beeld van wat ‘de basis’ is:

• Veilige netwerktoegang en wifi;
• Een wachtwoordmanager;
• Tweefactor- of multifactorauthenticatie;
• Patchmanagement: beveiligingsupdates automatisch controleren en uitvoeren;
• Antivirussoftware;
• Back-ups instellen én testen;
• Een risico-inventarisatie en -evaluatie;
• Trainingen in cyberbewustzijn voor medewerkers.

Vergeet daarbij de mens niet. Aanvallers komen vaak binnen via phishingmails, geïnfecteerde USB-sticks, met AI nagemaakte stemmen of door zich fysiek toegang te verschaffen. Bewustwordingstrainingen voor medewerkers zijn daarom een belangrijke maatregel, zo bleek ook tijdens een bijeenkomst van onder meer het Cyberweerbaarheidscentrum Maakindustrie.

Stap 3: vergeet de fabrieksvloer niet

Machines en besturingen vallen vaak buiten het zicht van de IT-partner. Met de gratis Security Check Procesautomatisering van het NCSC breng je in ongeveer tien minuten de risico's rond je OT in kaart en krijg je een checklist met maatregelen.

Stap 4: check de nieuwe regels

Bepaal met de NIS2-zelfevaluatie of je onder de Cyberbeveiligingswet valt. Maak je producten met software of een netwerkaansluiting? Lees dan de Gids Cyber Resilience Act van het Digital Trust Center.

Stap 5: bereid je voor op een incident

Leg vast wie er gebeld wordt als het misgaat, wie beslist over het stilleggen van systemen en wie met klanten communiceert. Bewaar die lijst ook op papier. Spreek met je IT-partner en machineleveranciers af wat zij doen bij een incident.

Denk niet dat je bedrijf te klein of te onbekend is om doelwit te zijn. Aanvallers zoeken steeds vaker geautomatiseerd en op grote schaal naar kwetsbare systemen, en zetten daarbij ook AI-agents in, waarschuwt Cees van Rekum van TCPM in een interview op fme.nl. De vraag is dus niet óf er een aanval komt, maar wanneer.

Dat voorbereiding loont, laat het Schiedamse hightechbedrijf Boers & Co zien. In 2017 activeerde een medewerker onbedoeld een virus. Dankzij snelle actie en goede back-ups was het bedrijf binnen enkele uren weer operationeel. Een ander openhartig verhaal is dat van Hoppenbrouwers Installatietechniek, dat een boek schreef over de cyberaanval die het bedrijf trof.

Subsidie: Mijn Cyberweerbare Zaak

Kleine bedrijven kunnen subsidie krijgen voor basismaatregelen. De spelregels op een rij:

• Aanvragen kan tot en met 30 november 2026, zolang er budget is. Er is in 2026 1 miljoen euro beschikbaar en aanvragen worden behandeld op volgorde van binnenkomst.
• De subsidie is 50 procent van de kosten, met een maximum van 1.250 euro per aanvrager.
• De regeling is bedoeld voor zelfstandigen en mkb-bedrijven met maximaal 50 medewerkers en maximaal 10 miljoen euro jaaromzet.
• Maatregelen die vóór 7 september 2026 zijn afgenomen of betaald, komen niet in aanmerking.

Je vraagt de subsidie aan in drie stappen: de CyberVeilig Check doen, de maatregel aanschaffen en daarna de aanvraag indienen bij RVO. Wacht niet te lang: als het budget op is, sluit de regeling eerder.

Waar vind je hulp?

Het Digital Trust Center, dat zich speciaal op het bedrijfsleven richt, is sinds 1 januari 2026 onderdeel van het NCSC. Alle genoemde hulpmiddelen vind je daarom nu op de website van het NCSC.

Wil je hulp van een expert? Via de Dienst Cyberweerbaarheid voert een expert een nulmeting van je IT- en OT-omgeving uit en adviseert over prioriteiten. De dienst wordt uitgevoerd door de European Digital Innovation Hubs; de kosten worden voor een groot deel gedekt door subsidie. Je kunt ook direct een adviesgesprek aanvragen. Het volledige aanbod vind je op de cybersecuritypagina van Smart Industry.

In je eigen regio

Smart Industry werkt samen met regionale partners die maakbedrijven op weg helpen:

• Noord: EDIH Noord-Nederland
• Noordwest: EDIH Digital Hub Noordwest
• Oost: BOOST
• Zuid: Klikopmorgen
• Zuidwest: Digitalzh

Daarnaast zijn er regionale cyberweerbaarheidscentra. Het Cyberweerbaarheidscentrum Maakindustrie Zuid-Holland biedt deelnemers onder meer een cybersecurity 0-meting, een Q&A-spreekuur, praktische workshops en actuele dreigingsinformatie en organiseert ook in november bijeenkomsten. In de regio Eindhoven is er het Cyber Weerbaarheidscentrum Brainport.

Ben je lid van FME? Dan vind je op fme.nl artikelen en veelgestelde vragen over cybersecurity, en helpt FME samen met partners bij bewustwording, het in kaart brengen van kwetsbaarheden en het oefenen van incidenten.

Verdiepende informatie

Meer informatie vind je in de onderstaande artikelen:

• Geldt de Cyberbeveiligingswet ook voor jouw bedrijf? Wie eronder valt, wat de wet vraagt en wat het betekent als je klant eronder valt.
• Wat machinebouwers nu al moeten regelen vanwege de Cyber Resilience Act. De meldplicht die sinds september geldt en de eisen die in december 2027 volgen.
• Pak je OT-security aan om de fabrieksvloer te beveiligen Waarom machines en besturingen een eigen aanpak vragen.
• Cybersecurity is een bestuurstaak. Wat de wet van bestuurders vraagt en welke vragen je als directeur stelt.